Aandelen kopen tijdens oorlog

Aandelen kopen tijdens oorlog kan historisch gezien positieve resultaten opleveren op de aandelenmarkten. De Amerikaanse aandelenmarkt presteerde bijvoorbeeld goed tijdens eerdere oorlogsperiodes. Aandelen kunnen profiteren van meer vraag en rendement door conflicten. Echter, oorlog brengt onvoorspelbaarheid op de beurzen. Wereldwijde markten kunnen dalen door bedrijfsverstoring, en valuta kan in waarde verminderen. Dit artikel verkent het gedrag van aandelen in tijden van oorlog en hoe u hiermee om kunt gaan.

Is aandelen kopen tijdens oorlog verstandig?

Aandelen kopen tijdens oorlog kan historisch gezien positief uitpakken, maar het blijft een risicovolle onderneming. De aandelenmarkt presteert vaak goed tijdens oorlogsperiodes, waarbij de Amerikaanse markt in het verleden positieve resultaten liet zien. Aandelen kunnen profiteren van meer vraag en rendement door het conflict. Effectenbeleggers vinden dan investeringsmogelijkheden in aandelen die profiteren van de situatie. Toch brengt oorlog veel onvoorspelbaarheid met zich mee op de beurzen. Voor de meeste particuliere beleggers is het daarom verstandig om extra voorzichtig te zijn. Dit vraagt om een specifieke beleggingsaanpak: beleg alleen met geld dat u op korte termijn niet nodig heeft. Als u bijvoorbeeld onverwacht een nieuwe auto moet kopen, wilt u niet gedwongen uw beleggingen verkopen. Vertrouw hierbij op uw eigen kennis en ervaring.

Wat gebeurt er met aandelen als er oorlog komt?

Wanneer er oorlog uitbreekt, reageren aandelenmarkten op verschillende manieren. Historisch gezien presteren sommige markten, zoals de S&P500 tijdens de Tweede Wereldoorlog, positief. Tegelijkertijd zorgt oorlog voor veel onvoorspelbaarheid op beurzen. Wereldwijde aandelenmarkten kunnen dalen door bedrijfsverstoringen als gevolg van oorlog. In extreme situaties kunnen aandelenbeurzen zelfs sluiten. Toch zijn er ook investeringsmogelijkheden bij beleggen in oorlogstijd; bepaalde aandelen kunnen profiteren van een hogere vraag en rendement door het conflict. U moet dus rekening houden met zowel risico's als kansen.

Welke scenario’s zijn het belangrijkst voor beleggers?

De belangrijkste scenario's voor beleggers zijn die welke aansluiten bij hun persoonlijke financiële doelen, risicotolerantie en beleggingshorizon. Verschillende soorten conflicten, zoals een escalatie rond de Straat van Hormuz, een regionale oorlog of een langdurige oorlog met hogere energieprijzen, vragen om een aangepaste benadering.

Escalatie rond de Straat van Hormuz

Een escalatie rond de Straat van Hormuz kan de wereldwijde olielevering ernstig in gevaar brengen. Als de Straat van Hormuz afgesloten raakt, vermindert het olieaanbod met twintig procent. Dit kan de olieprijzen doen stijgen tot ongeveer 600 dollar per vat. Iran dreigt deze cruciale handelsroute te sluiten, wat het transport van olie en gas vanuit de Perzische Golf kan verstoren. Een mogelijke wraakactie tegen Iran kan de olietoevoer via deze kritieke pijplijnpassage verder bedreigen. Deze verstoringen bedreigen de levering van olie en LNG naar Europa in 2024-2025. Een langdurig conflict hier veroorzaakt ernstige economische problemen voor zowel Aziatische als wereldwijde economieën. Ook een escalatie van het Israel-Hamas conflict kan de scheepvaartroute in de Straat van Hormuz ontwrichten.

Regionale oorlog met beperkte impact

Een regionale oorlog met beperkte impact betekent een conflict dat lokaal blijft. De gevolgen voor de wereldeconomie en aandelenmarkten zijn dan minder groot. Toch kunnen specifieke sectoren en bedrijven wel geraakt worden. Denk aan verstoringen in toeleveringsketens of hogere kosten voor bepaalde grondstoffen.

Langdurige oorlog met hogere energieprijzen

Een langdurige oorlog, zoals die tussen Oekraïne en Rusland, kan leiden tot een langere periode van hoge energieprijzen in Europa. De oorlog en sancties tegen Rusland veroorzaakten al vanaf februari 2022 een sterke stijging van de energieprijzen. De kosten van energie en grondstoffen stonden vanaf begin 2022 onder druk door deze onzekerheid. In week 9 van 2022 bereikten de energieprijzen recordhoogtes op de inkoopmarkt. Deze economische oorlogsvoering en geopolitieke onrust drijven de prijzen op. Een energietekort en hoge prijzen kunnen 3 tot 4 jaar aanhouden, gerekend vanaf eind 2021. Hogere energieprijzen verslechteren de economische omstandigheden in continentaal Europa. Dit verhoogt de inflatievrees en resulteert in aanhoudend hoge inflatie in Westerse landen.

Welke aandelen doen het vaak beter in oorlogstijd?

Aandelenmarkten presteren vaak goed tijdens oorlogen, waarbij specifieke sectoren zoals defensie profiteren van waardestijgingen. Defensie-aandelen behaalden historisch gezien een hoog beursrendement, mede door oorlogsspanningen. Effectenbeleggers vinden investeringsmogelijkheden in aandelen die profiteren van oorlogssituaties, met name wapen-, munitie- en defensieproducenten. Ook energie en grondstoffen, en consumentengoederen en gezondheidszorg kunnen relevant zijn.

Defensie en veiligheid

Als specialist in consumptief krediet en persoonlijke leningen heb ik geen specifieke informatie over de sector defensie en veiligheid in relatie tot beleggingen. Mijn expertise ligt bij leningen, niet bij de aandelenmarkt. Voor gedetailleerde analyses of advies over beleggen in deze specifieke sector raad ik u aan een gespecialiseerde beleggingsadviseur te raadplegen. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op de financiële markten in Nederland.

Energie en grondstoffen

Energie en grondstoffen omvatten diverse materialen zoals energie, landbouwproducten en metalen. Energiegrondstoffen, zoals aardgas, olie en steenkool, worden verhandeld als brandstoffen voor huishoudens en industrieën. De prijzen van deze grondstoffen worden sterk beïnvloed door wereldwijde vraag- en aanboddynamiek. U kunt investeren in energiegrondstoffen zoals olie en aardgas. Harde grondstoffen bestaan uit metalen en energiebronnen. De energietransitie verbruikt veel grondstoffen. Kritieke mineralen zijn nodig voor een netto-nul transitie. Deze grondstoffen worden schaarser en waardevoller, wat lange termijn kansen biedt.

Consumentengoederen en gezondheidszorg

Consumentengoederen en gezondheidszorg omvatten sectoren die essentiële goederen en diensten leveren die permanent in vraag blijven. Bedrijven in deze sectoren bieden producten en diensten die mensen altijd nodig hebben. Basisconsumentengoederen blijven bijvoorbeeld gekocht worden, zelfs tijdens slechte economische periodes en bij stijgende inflatie. De gezondheidszorgmarkt profiteert van demografische ontwikkelingen zoals een verouderende bevolking en toegenomen gezondheidsbewustzijn. Wel staat de gezondheidszorgsector onder druk door de wens tot gematigder prijzen. Consumenten zijn ook bedachtzaam over voedingsmiddelen die bijdragen aan hun gezondheid.

Hoe beleg je als particuliere belegger verstandig?

Verstandig beleggen als particuliere belegger vraagt om een doordachte aanpak. U moet uw beleggingen spreiden en niet alles tegelijk inleggen. Stem ook uw risico af op uw beleggingshorizon.

Spreiden over sectoren en regio’s

Spreiding van beleggingen over sectoren en regio’s is belangrijk voor effectief risicomanagement. Het helpt u beter omgaan met marktvolatiliteit en verhoogt potentiële rendementen. Door investeringen te verdelen over verschillende activaklassen, sectoren en geografische gebieden, vermindert u het investeringsrisico. Dit beperkt het risico op verlies en verlaagt het beleggingsrisico. Wereldwijde spreiding over diverse regio’s en sectoren is daarom aan te raden. U kunt dit doen via ETF's, wat het risico voor u als belegger verkleint. Spreiding over sectoren helpt ook om groei in diverse marktgebieden te benutten en vergroot de kans op een gemiddeld rendement.

Inleggen in stappen in plaats van alles tegelijk

In plaats van al uw geld in één keer te beleggen, is het verstandig om uw beleggingsinleg over de tijd te spreiden. Dit betekent dat u uw instapmomenten over een langere periode verdeelt. Een strategie van geleidelijke aankopen spreidt aankopen over een bepaalde periode en verschillende momenten. Zo vermijdt u de valkuil van 'market timing' en realiseert u een efficiëntere gemiddelde aankoopprijs. Gespreid instappen bij beleggen verkleint het risico door te voorkomen dat u te duur inkoopt bij een beursdaling. Voor startende beleggers of wie een groot bedrag met minder risico wil inleggen, is deze aanpak een goed moment. Een belegger die grote sommen niet in één keer wil investeren kan de markten met meer gerust hart benaderen. De Zinstreppe-strategie verdeelt het totaalbedrag bijvoorbeeld in meerdere deelbedragen met verschillende looptijden.

Risico afstemmen op je beleggingshorizon

Uw beleggingshorizon bepaalt hoeveel risico u kunt nemen. Een langere termijn maakt hogere risico's acceptabel, omdat de markt op de lange termijn een opwaartse trend kent. Dit komt doordat koersschommelingen over een lange periode worden uitgesmeerd, wat de kans op verlies vermindert. Een beleggingshorizon van minimaal 10 jaar verkleint de kans op verlies aanzienlijk. Heeft u een korte horizon, dan verhoogt dit het risico op verlies door verkeerde instapmomenten. Uw beleggingsstrategie hangt dus af van uw persoonlijke risicobereidheid en de lengte van uw horizon. Een vuistregel is om een deel van uw vermogen dat u binnen 10 jaar nodig heeft, minder risicovol te beleggen. Dit verminderde risico richting het einde van de horizon is een belangrijke overweging voor uw beleggingskeuzes.

Welke risico’s en kosten moet je meenemen?

Alle beleggingen brengen risico’s en kosten met zich mee. U kunt hierbij uw inleg (deels) verliezen. Deze risico's omvatten onder andere koersschommelingen, valutarisico en transactiekosten.

Koersschommelingen op korte termijn

Koersschommelingen op korte termijn betekenen dat aandelenkoersen en de beursmarkt flink kunnen fluctueren. U ziet dan jojo-bewegingen in de waarde van uw beleggingen. Beleggen op korte termijn brengt hierdoor een grote kans op flinke koersschommelingen met zich mee. Deze schommelingen hebben de meeste invloed op uw beleggingsresultaat op korte termijn. Voor beleggers met een korte beleggingshorizon zijn koersschommelingen op korte termijn een vijand. Ze kunnen onrust veroorzaken en leiden vaak tot financiële verliezen door paniekverkopen en gemiste kansen. Dit brengt altijd het risico op beleggingsverlies met zich mee.

Valutarisico en grondstoffenprijzen

Valutarisico en grondstoffenprijzen zijn nauw met elkaar verbonden. Grondstofprijzen kunnen sterk schommelen door vraag, aanbod, economische factoren en geopolitieke spanningen. Deze prijzen zijn vaak zeer volatiel en moeilijk voorspelbaar, met sterke schommelingen in korte periodes. Europese beleggers in grondstoffen lopen bovendien risico op negatieve invloed op hun rendement door wisselkoersschommelingen, vooral tussen de euro en de Amerikaanse dollar. Beleggingen in grondstoffen, zoals via ETF's, moeten rekening houden met deze sterke schommelingen en verhoogde risico's, omdat de sector van natuurlijke hulpbronnen en edelmetalen hogere prijsvolatiliteit kent. Dit betekent dat de waarde van grondstoffen snel kan veranderen, wat invloed heeft op de financiële prestaties van betrokken bedrijven.

Transactiekosten en rendement op jaarbasis

Transactiekosten en rendement op jaarbasis zijn nauw verbonden. Deze kosten verminderen uw beleggingsrendement aanzienlijk. Zelfs kleine percentages hebben een groot effect op de lange termijn.

De impact van kosten op uw eindkapitaal is vaak groter dan u denkt. Hieronder ziet u enkele voorbeelden van hoe kosten uw rendement beïnvloeden.

Kostenpercentage	Type kosten	Inleg	Looptijd	Rendementsverlies
1% per jaar	Extra jaarlijkse kosten	€100.000 eenmalig	20 jaar	€10.000
0,50% per jaar	Extra jaarlijkse kosten	€500 per maand	30 jaar	€57.459
0,4% eenmalig	Eenmalige transactiekosten	€1.000 eenmalig	30 jaar	€31

Zoals de tabel laat zien, kunnen extra jaarlijkse kosten van 0,50% een verschil van €57.459 in opbrengst veroorzaken na 30 jaar, bij een maandelijkse inleg van €500 en 7% rendement. Ook 1% extra kosten per jaar op een initiële inleg van €100.000 levert na 20 jaar €10.000 minder rendement op.

Beleggen met kleine bedragen heeft een grote impact op uw vermogen op lange termijn. Eenmalige transactiekosten van 0,4% op een inleg van €1000 over 30 jaar verminderen het eindkapitaal met ongeveer €31.

Jaarlijks kunnen transactiekosten oplopen tot enkele honderden euro's. Na de kredietcrisis (2010-2016) bedroegen de aan- en verkoopkosten van vermogensbeheerders gemiddeld 5% per jaar.

Sommige kosten, zoals beheerkosten en servicekosten van 0,425% per jaar, zijn vaak al verrekend in de rendementsverwachting. Actief beheerde beleggingsfondsen kunnen jaarlijkse transactiekosten van 0,5% hebben. Bij InterestInvest verlagen beheer- en transactiekosten het rendement met 0,75% per jaar.

Hogere beleggingskosten kunnen uw historische beursrendement met 21% verminderen ten opzichte van uw inleg over een periode van 30 jaar. Dit onderstreept het belang van lage kosten bij beleggen.

Welke aandelen stijgen tijdens een oorlog?

Tijdens een oorlog kunnen defensieaandelen en oliebedrijven in waarde stijgen. Oorlogsspanningen dragen bij aan de waardestijging van defensieaandelen, mede door toegenomen overheidsuitgaven aan militair en defensie. Wapen-, munitie- en defensieproducenten trekken dan veel aandacht op de aandelenmarkt. Ook oliebedrijven kunnen profiteren van hogere koersen, zoals in 2022, doordat er meer vraag en rendement ontstaat door het conflict. Historisch gezien presteren aandelenmarkten vaak goed tijdens oorlogen, waarbij wereldwijde beurzen zelden dalen. Zo steeg de Amerikaanse beurs tijdens de oorlogsjaren 1941-1945 met 35,82 procent, en vertoonden wereldwijde aandelenmarkten in de laatste weken van het eerste kwartaal van 2022 stijgende koersen.

Wat gebeurt er met aandelen als er oorlog uitbreekt?

Wanneer er oorlog uitbreekt, reageren aandelenkoersen wereldwijd op geopolitieke onrust. Het gedrag van aandelen verandert dan, wat beleggen tijdens deze onrust beïnvloedt. Dit kan leiden tot een daling van wereldwijde aandelenmarkten door bedrijfsverstoringen. Beleggers zien dan een kans op waardevermindering van hun aandelen, obligaties en valuta, met mogelijke liquiditeitsproblemen. Soms sluiten aandelenbeurzen zelfs tijdelijk door de marktonrust. Toch zijn er voor effectenbeleggers ook investeringsmogelijkheden in aandelen die profiteren van de oorlogssituatie. In 2024 profiteerden aandelen in een oorlogssituatie van meer vraag en rendement door conflicten. Grondig onderzoek en professioneel advies zijn daarom altijd aan te raden.

Is het slim om nu te kopen of juist te wachten?

Of het slim is om nu aandelen te kopen tijdens oorlog, of juist te wachten, hangt af van uw persoonlijke situatie en risicobereidheid. Er zijn geen algemene regels die bepalen wat het beste moment is. De markt kan onvoorspelbaar reageren op geopolitieke spanningen. Daarom is het belangrijk om uw eigen financiële doelen en beleggingshorizon goed te kennen. Voor actueel advies over beleggen in specifieke situaties kunt u het beste een financieel adviseur raadplegen.

Hoe groot is het risico voor beleggers bij een conflict rond de Straat van Hormuz?

Het risico voor beleggers bij een conflict rond de Straat van Hormuz is aanzienlijk. Politieke spanningen met Iran kunnen de distributie van olie via de Straat van Hormuz bedreigen, wat de wereldwijde olielevering in gevaar brengt. Als Iran de Straat van Hormuz afsluit tijdens een oliecrisis, kan de olieprijs per vat stijgen tot meer dan 1000 Dollar. Een vermindering van het olieaanbod kan de olieprijzen doen stijgen tot ongeveer 600 Dollar per vat. Kritieke vaarroutes, zoals de Straat van Hormuz, bedreigen de levering van olie en LNG naar Europa, een zorg die in 2024-2025 al speelde. Een blokkade door Iran verstoort handelsroutes en het olie- en gastransport. Langdurige conflicten in de Perzische Gulf veroorzaken ernstige economische problemen voor Aziatische en wereldwijde economieën, en kunnen mondiale waardeketens ontwrichten. Militaire acties in de regio kunnen de olieprijs verder opdrijven, zoals in juni 2019 al bleek uit geopolitieke spanningen.