Aandelen crash: wat betekent het?

Een aandelen crash is een plotselinge en significante daling in de totale waarde van de aandelenmarkt, waarbij koersen tijdens grote crises in korte tijd met 20 procent of meer dalen. Dit financiële fenomeen wordt gekenmerkt door een grote instorting van aandelenkoersen en veroorzaakt paniek onder beleggers. Op deze pagina leest u wat een crash veroorzaakt en hoe u hiermee omgaat.

Wat is een aandelencrash?

Een aandelencrash is een financieel fenomeen dat een plotselinge en significante daling in de totale waarde van de aandelenmarkt betekent. Dit leidt tot een grote instorting van aandelenkoersen en een waardedaling van activa en sectoren. Soms wordt zo'n crisis ook wel een Krach of bearmarkt genoemd.

Hoewel een daling van 20 procent of meer vaak als een crash wordt aangeduid, zijn er verschillende definities. Een beurscrash kan ook een tijdelijke schoksgewijze daling van een aanzienlijk deel van de beurs zijn, groter dan 20 procent. Sommige omschrijven een crash als een daling van 50 procent of meer binnen één jaar. Andere kenmerken een aandelencrash door een depreciatie van 30 tot 40 procent in waarde, tijdelijk en over meerdere markten en sectoren. Ook kan een plotselinge daling van 10 tot 15 procent in één dag al als een crash in aandelenindices worden gezien, vaak veroorzaakt door onbekende factoren en leidend tot een sterke waardedaling van beleggingen.

Waarom crasht de aandelenmarkt?

De aandelenmarkt crasht door diverse oorzaken, zoals paniek op de aandelenmarkt onder beleggers die leidt tot paniekverkopen en verlies van vertrouwen, wat de crash versterkt. Het knappen van een bubbel in de aandelenmarkt is ook een veelvoorkomende reden. Verkeerde inschattingen van rendementen of risico's door investeerders, en de realisatie dat een stijgende trend niet eeuwig standhoudt, dragen eveneens bij aan een aandelen crash. Soms zijn het onbekende factoren die grote koersdalingen veroorzaken.

Economische recessie

Een economische recessie is een periode waarin de economische activiteit significant en breed afneemt. Volgens het Amerikaanse National Bureau of Economic Research (NBER) duurt dit langer dan een paar maanden. Een recessie wordt vaak gedefinieerd door een daling van het reëel bruto binnenlands product (BBP) in twee opeenvolgende kwartalen. Deze economische krimp omvat een vertraging van de economische productie, gecorrigeerd voor inflatie en seizoensinvloeden. Een recessie gaat typisch gepaard met een afname van economische activiteit en leidt tot een stijging van de werkloosheid.

Hoge rente en inflatie

Hoge rente en inflatie hebben een directe impact op de aandelenmarkt. Centrale banken verhogen rentetarieven om de inflatie te bestrijden. Dit maakt lenen duurder en verhoogt de financieringskosten.

Aanhoudende inflatie kan ervoor zorgen dat hoge rentetarieven langer aanhouden. Een hogere rente zonder economische groei is een negatief signaal voor de aandelenmarkt. Hoge inflatie en stijgende rente beïnvloeden aandelenrendementen negatief.

Een heropflakkering van inflatie met aanhoudende rentestijgingen heeft een negatief effect op aandelen en obligaties. De combinatie van hoge inflatie, hoge rente en recessiegevaar veroorzaakt veel volatiliteit op de markten. Dit leidt tot onzekerheid en mogelijk lagere economische groei, wat ook uw beleggingsportefeuille kan raken.

Paniek en verkoopdruk

Paniek en verkoopdruk ontstaan uit angst voor verlies bij koersdalingen op de beurs. Beleggers verkopen dan snel hun aandelen, wat leidt tot scherpe koersdalingen en verliezen voor de verkopers. Deze impulsieve beslissingen kunnen het verlies van uw beleggingen veroorzaken. Toch is paniek op de beurs geen reden om al uw beleggingen te verkopen. De markt bereikt vaak een prijsbodem na paniekerige verkopen en stop loss orders.

Hoe lang duurt een crash meestal?

Een aandelen crash zelf, gedefinieerd als de periode van piek tot dal, duurt gemiddeld maximaal 700 dagen. Dit komt neer op minder dan twee jaar. De Aziatische valutacrisis van 1997 is een voorbeeld van zo'n crash.

Na de daling volgt een herstelperiode. Het herstel van een beurscrash duurt meestal maximaal 10 jaar. Marktcraches hebben vaak een langdurige herstelperiode, waarbij beurzen meerdere jaren nodig hebben om de verliezen te compenseren.

Wat moet je doen tijdens een crash?

Een aandelen crash vraagt om een doordachte aanpak. U kunt verschillende strategieën overwegen om hiermee om te gaan. Dit omvat het voortzetten van uw beleggingen, het vasthouden aan uw bestaande strategie, of het verkopen van bepaalde posities.

Beleggen of wachten op een crash

Het is niet verstandig om te wachten met beleggen tot na een aandelen crash. Beleggers wordt afgeraden investeren uit te stellen, omdat dit het risico op verlies van beleggingsopbrengsten verhoogt. Je loopt dan de kans waardegroei en aanhoudende opwaartse trends op de aandelenmarkt te missen. Bovendien draag je opportunity cost doordat je geld tijdens inflatie waardeverlies lijdt. Een beursstudie uit 2017 beschouwt beleggen na een crash als een slecht idee; begin zo vroeg mogelijk met vermogensopbouw.

Doorkopen met een vaste strategie

Doorkopen met een vaste strategie geeft u duidelijkheid over de te nemen stappen. Een goed ontwikkelde strategie bouwt vertrouwen op, vooral als deze van tevoren is getest en gevalideerd. Soms kan een plan een eigen leven gaan leiden, zelfs bij tegenbewijs. Dan is het belangrijk om uzelf te dwingen tot een pauze en uw data en aannames dubbel te checken. Een korte pauze nemen om uw hoofd leeg te maken, is een voorbeeld van zo'n strategie.

Wanneer verkopen juist logisch kan zijn

Verkopen tijdens een aandelen crash kan logisch zijn als uw persoonlijke financiële situatie of beleggingsdoelen dit vragen. Uw individuele omstandigheden bepalen of dit de juiste stap is. Denk hierbij aan een plotselinge behoefte aan geld, zoals een onverwachte grote uitgave. Voor een passend advies over uw specifieke situatie kunt u het beste een financieel adviseur raadplegen.

Welke aandelen doen het goed tijdens een crash?

Tijdens een aandelen crash doen aandelen van hoge kwaliteit bedrijven met goede fundamenten het relatief beter. Rationele beleggers geven in zo'n tijd de voorkeur aan deze veilige bedrijven, en wijken uit naar veiligere aandelen. U kunt denken aan defensieve aandelen in stabiele, niet-cyclische sectoren met consistente winstgroei en betrouwbare dividenduitkeringen. Laag risico investeringen omvatten ook aandelen van solide dividendbedrijven. De grootste bedrijven op de beurs ondergaan vaak een beperkter verlies en herstellen sneller. Veilige haven activa zoals goud en consumentengoederen zijn ook goede opties tijdens een crisis. Voor de meeste beleggers zijn kwaliteitsaandelen en defensieve sectoren de veiligste keuze tijdens een crash.

Stel, u bent een langetermijnbelegger die kansen zoekt tijdens een downturn; dan is het advies om kwaliteitsaandelen tegen flinke korting te kopen. Een dividend beleggingsstrategie werkt goed als het bedrijf duurzaam presteert, zelfs bij een tijdelijke daling van de aandelenprijs. Sommige beleggers kiezen tijdens beurscrashes echter voor ‘loterijlot’ aandelen, zoals small-cap bedrijven, speculatieve mijnbouw- en biotechnologiebedrijven. Hoewel risicovol, kan dit type investering een aantrekkelijke risk/reward verhouding bieden als het bedrijf een goed verhaal heeft.

Wat betekent een crash voor jouw portefeuille?

Een aandelen crash betekent een sterke waardedaling van uw beleggingsportefeuille. Dit kan leiden tot serieuze verliezen, vooral als u net voor een crash all-in gaat. Een geconcentreerde portefeuille heeft een verhoogd risico dat favoriete aandelen crashen. Zelfs een persoonlijke portefeuille ervaart een verhoogd risico door een beurscorrectie of crash. Uw risicoprofiel, vermogensbeheer en kosten zijn belangrijke overwegingen voor de impact van gecrashte aandelen.

Risicoprofiel en rendement

Risicoprofiel en rendement hangen nauw samen bij beleggen. Een hoger risico gaat gepaard met de kans op een hoger rendement, maar ook met een grotere kans op verlies van uw inleg. Uw risicoprofiel beïnvloedt de kans op een hoger rendement. Een belegger met een hoger risicoprofiel kan hogere rendementen behalen. Een 'Offensief' risicoprofiel heeft bijvoorbeeld een verwacht bruto rendement van 7 procent. Andere profielen, zoals 'Ondernemend', verwachten gemiddeld 8,00% rendement, terwijl een 'Totaal Profiel' 7,00% verwacht. Een Easyvest profiel 7 op 10 kan een verwacht gemiddeld jaarlijks rendement van 5,9 procent opleveren. Let wel, dit zijn verwachtingen; in 2017 behaalde een 'Offensief' profiel een rendement van 4,90%.

Vermogensbeheer bij een hoger risicoprofiel

Bij vermogensbeheer met een hoger risicoprofiel kiest u voor een groter aandeel aandelen in uw beleggingsportefeuille. Dit is vooral relevant tijdens een aandelen crash, omdat de volatiliteit dan toeneemt. Uw risicoprofiel, dat u samen met uw vermogensbeheerder vaststelt, bepaalt de activatoewijzing. Een belegger met dit profiel kan hogere rendementen behalen. Wel accepteert u dan meer risico en sterke vermogensschommelingen. Een zeer offensief profiel legt de nadruk op aandelen met een hoger risico. Onthoud dat een hoog rendement van een vermogensbeheerder meestal een hoger risico impliceert. Uw risicoprofiel beïnvloedt uw lange termijn rendement zelfs meer dan de keuze van de vermogensbeheerder.

Kosten van lijfrentebeleggen en pensioenbeleggen

Lijfrentebeleggen en pensioenbeleggen brengen verschillende kosten met zich mee, zoals administratie- en beheerkosten. Bij pensioenbeleggen betaalt u bijvoorbeeld 0,38 procent beheerkosten plus 24 euro per jaar, naast fondskosten. Een private pensioenverzekering kan afsluitkosten, beheerskosten en risicokosten voor nabestaandendekking bevatten. Voor zelfstandigen, zoals zzp'ers, omvatten de kosten voor banksparen of lijfrentebeleggen ook bankkosten, beleggingskosten en belasting. Individuele lijfrentes hebben vaak hogere beleggingskosten, en een lijfrente spaarrekening kent instapkosten, beheerkosten en kosten bij vroegtijdige opname. Zelf beleggen als pensioenoptie brengt transactiekosten en bewaarlonen met zich mee. Vergelijk altijd de kosten: Meesman Pensioenrekening rekent 0,4% tot 0,5% fondskosten en 0,25% transactiekosten, terwijl BrightPensioen 0,54 procent beheerskosten per jaar vraagt. Dit betekent dat bij een belegd vermogen van €10.000 de jaarlijkse beheerskosten bij BrightPensioen €54 bedragen.

Is er een beurscrash verwacht in 2025?

Ja, in 2025 vonden er daadwerkelijk beurscrashes plaats, en deze waren deels ook voorspeld. Zo daalde de S&P 500 in april 2025 met 17,4% en de Nasdaq met meer dan 23% door spectaculaire koerscorrecties. De Amerikaanse aandelenmarkt kende begin april 2025 een crash, mede door de aankondiging van tarieven. Ook Wall Street zag op 13 maart 2025 een crash, wat leidde tot een waardeverlies van circa 320 miljard USD. Deze beurscrash begin april 2025 had impact op actieve beleggers en zorgde in april 2025 zelfs voor paniek onder Nederlandse pensioenbeheerders. De US aandelenmarkt crash in maart 2025 veroorzaakte bezorgdheid bij investeerders. Verschillende analisten en experts, zoals BlackRock CEO Larry Fink, voorspelden al een beurscrash van 20 procent voor 2025, met name voor de Amerikaanse markten.

Zal de beurs crashen in 2026?

Na de beurscrashes die in 2025 plaatsvonden, blijven de financiële markten waakzaam voor verdere volatiliteit. Hoewel concrete voorspellingen voor een specifieke crash in 2026 minder eenduidig zijn, wijzen analisten al langer op onderliggende risico's. Zo waren er rond midden 2024 al signalen dat de aandelenmarkt een correctie zou kunnen ondergaan, mede door het einde van een langdurige stijgingscyclus en hoge waarderingen. De eerdere waarschuwingen van BlackRock CEO Larry Fink voor een beurscrash van 20 procent in 2025 voor de Amerikaanse aandelenmarkt, als gevolg van economisch beleid, onderstreepten de kwetsbaarheid van de markten. De discussie over mogelijke crashes speelde internationaal, met name in Amerika en Europa, en deze factoren blijven relevant voor de periode na 2025. De kans op aanhoudende marktbewegingen in 2026 blijft aanwezig, gezien de aanhoudende onzekerheden en de naweeën van eerdere correcties.

Wat zijn de ergste beurscrashes aller tijden?

De beurscrash van 1929 staat bekend als de ergste in de moderne aandelenmarktgeschiedenis. Deze crash, ook wel Zwarte Donderdag genoemd, markeert een van de meest dramatische financiële ineenstortingen. Ook de oktober 1987 beurscrash was een van de zwaarste beurscrashes ooit. De Black Monday beurscrash van 19 oktober 1987 veroorzaakte paniek op aandelenmarkten wereldwijd en zorgde voor een massale marktinstorting met de grootste eendaagse daling in de geschiedenis. Andere grote crashes zijn die van de Weense beurs in 1873 en de 2011 crash door de soevereine schuldencrisis. Historische beurscrashes en bubbles komen onverwacht voor en veroorzaken plotselinge koersdalingen.

Hoe herken je actuele beursberichten die op een crash wijzen?

U herkent actuele beursberichten die op een crash wijzen aan specifieke signalen. Vaak kondigen marktdalingen zich aan met een aanloopfase van toegenomen marktonzekerheid. Beursanalisten proberen crashes te voorspellen door te kijken naar economische ontwikkelingen en hoge waarderingen. Een lange periode van positieve beurzen, gecombineerd met signalen uit de obligatiemarkt, kan ook duiden op een naderende crash. De indicator van Robert Shiller, gebaseerd op winstrendement, is een voorbeeld van zo'n waarschuwing die in beursberichten kan verschijnen. Ook nieuwsmedia zoals CNBC geven soms waarschuwingen over een nieuwe crisis, waarbij slechte nieuwsberichten snelle prijsdalingen kunnen veroorzaken.

Moet je wachten op een crash om te beginnen met beleggen?

Nee, u hoeft niet te wachten op een aandelen crash om te beginnen met beleggen. Een beursstudie van First Trust toont aan dat wachten geen goede strategie is. Deze studie baseerde zich op de Wall Street aandelenmarkt van 1926 tot 2017. U loopt het risico potentiële waardestijgingen, hoge rendementen en beleggingsopbrengsten te missen door een late instap. Beleggers worden geadviseerd vroeg te starten met vermogensopbouw. Een studie vermeld door Scalable Capital bevestigt dat vroeg beginnen beter is dan wachten. Toch kan het moment van een beurscrash, volgens Stoic, een ideaal startmoment zijn voor beleggers, vooral met een lange-termijn horizon, omdat koersen dan op een ongekend laag niveau zijn.