Waarom dalen de aandelen van banken?

Bankaandelen dalen door een combinatie van economische factoren zoals renteschommelingen en de vrees voor financiële instabiliteit. Hogere rentes kunnen de netto rentemarges onder druk zetten, terwijl dalende rentes en een toenemende kans op wanbetaling eveneens negatieve gevolgen hebben. Daarnaast dragen algemene marktdruk en waardeverlies door angst voor faillissementen bij aan koersdalingen. Deze dynamiek is zichtbaar geweest in diverse periodes, waaronder begin 2023 en eerder.

De koersdalingen van bankaandelen zijn vaak een reflectie van bredere economische zorgen en specifieke uitdagingen binnen de financiële sector. Een belangrijke factor is de rente. Hoewel hogere rentes op het eerste gezicht gunstig lijken voor banken, kunnen ze ook leiden tot druk op de netto rentemarges, vooral rond eind 2023. Dit gebeurt wanneer de kosten voor het aantrekken van kapitaal sneller stijgen dan de opbrengsten uit leningen, of wanneer de waarde van bestaande obligatieportefeuilles daalt. Tegelijkertijd kunnen dalende rentes, zoals gezien in het eerste kwartaal van 2020, de winstgevendheid van banken aantasten en een signaal zijn van een verslechterende economie, wat de kans op wanbetaling vergroot.

De vrees voor mogelijke faillissementen speelt een significante rol in het waardeverlies van bankaandelen. Wanneer beleggers onzeker worden over de stabiliteit van banken, trekken zij hun investeringen terug, wat direct leidt tot dalende koersen. Dit werd bijvoorbeeld duidelijk in de periode voorafgaand aan 16 maart 2023, toen grote Amerikaanse banken in anderhalve week 15 procent van hun waarde verloren, en U.S. regionale banken zelfs 25 procent. Dergelijke gebeurtenissen kunnen een kettingreactie veroorzaken, waarbij algemene dalende aandelenkoersen ook bankaandelen meesleuren.

De belangrijkste oorzaken voor de daling van bankaandelen zijn samen te vatten in de volgende punten:

• Renteschommelingen: Zowel hogere rentes (die de netto rentemarges kunnen drukken, zoals rond eind 2023) als dalende rentes (die de winstgevendheid verminderen en wijzen op economische zwakte, zoals in het eerste kwartaal van 2020) kunnen negatief uitpakken.
• Toenemende kans op wanbetaling: Een zwakkere economie of hogere rentelasten verhogen het risico dat leningen niet worden terugbetaald, wat direct de winstgevendheid van banken raakt.
• Vrees voor financiële instabiliteit: Zorgen over de gezondheid van individuele banken of de bredere financiële sector leiden tot verkoop van aandelen en daarmee tot waardeverlies. Dit was een factor bij de daling van Deutsche Bank aandelen met meer dan 50 procent jaar-tot-datum per 27 september 2016.
• Algemene marktdruk: Verminderde beleggingen in aandelen in tijden van stijgende inflatie of een dalende beurs, zoals begin 2023, beïnvloeden ook bankaandelen.

Historisch gezien zijn er meerdere momenten geweest waarop bankaandelen onder druk stonden, wat de cyclische aard van de sector benadrukt:

Deze voorbeelden laten zien dat zowel macro-economische factoren als specifieke zorgen over de financiële stabiliteit van individuele banken of bankensegmenten kunnen leiden tot aanzienlijke koersdalingen. De impact kan variëren, waarbij regionale banken soms harder worden getroffen dan grote, systemisch belangrijke instellingen, zoals de 25 procent daling van U.S. regionale banken ten opzichte van 15 procent voor grote Amerikaanse banken in de periode voor 16 maart 2023 illustreert.